Snowball Earth คือปรากฏการณ์ทางธรณวิทยาเมื่อธารน้ำแข็งขั้วโลกเกิดการขยายตัวจนถึงแถบเส้นศูนย์สูตร ซึ่งหลักฐานในปัจจุบันบ่งชี้ว่าโลกของเราน่าจะตกอยู่ในสถานการณ์นี้มาก่อนเมื่อประมาณ 700 ล้านปีที่แล้ว และเกือบได้พรากสิ่งมีชีวิตที่เป็นบรรพบุรุษของเราไปจนหมด หากไม่มีเขต ‘โอเอซิส’ ที่ได้กลายมาเป็นแหล่งพักพิงสุด้ทายบรรพบุรุษของเราไว้
ที่มา : https://www.mdpi.com/environsciproc/environsciproc-26-00064/article_deploy/html/images/environsciproc-26-00064-g001-550.jpg
นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเซาแทมป์ตัน (University of Southampton) ได้ขุดพบหลักฐานที่ยืนยันถึงโอเอซิสโบราณได้จากหินวาร์ฟ (Varves) ในสตอกแลนด์ ซึ่งบ่งชี้ว่าท่ามกลางยุคสมัยที่หนาวเหน็บเมื่อ 700 ล้านปีที่แล้ว โลกก็ยังคงมี ‘สัญญาณชีพทางภูมิอากาศ’ (Climate Rhythms) หรือการเปลี่ยนแปลงเล็ก ๆ น้อย ๆ อยู่ ยกตัวอย่าง เช่น ฤดูกาล และปรากฏการณ์คล้ายกับเอญนิโญในปัจจุบัน เพราะหินตะกอนที่เก็บมาได้ไม่ได้เรียบเป็นเนื้อเดียวกัน แบบที่นักวิทย์คาดไว้ว่าโลกยุคน้ำแข็งจะไม่สร้างความเปลี่ยนแปลงใด ๆ ให้กับหินแล้ว
โดยโมเดลจำลองในคอมพิวเตอร์ชี้ว่าสัญญาณพวกนี้จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากในยุคนั้นไม่มีพื้นที่มหาสมุทรเปิดที่สัมผัสกับแสงแดดไม่ต่ำกว่า 15% ของพื้นผิวโลก เพื่อให้มหาสมุทรและชั้นบรรยากาศสามารถแลกเปลี่ยนความร้อนและพลังงานระหว่างกันได้ สวนทางกับสมมติฐานในอดีตที่ว่าโลกได้กลายเป็นผืนน้ำแข็งสีขาวโพลนจนหมด โดยในยุคสมัยนั้น สิ่งมีชีวิตบนโลกส่วนใหญ่ ยังเป็นแค่จุลชีพอาศัยอยู่ในทะเล ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
ที่มา : https://www.science.org/do/10.1126/science.aax5539/full/snowball_16x9_0.jpg
และเป็นที่แน่นอนว่าพื้นที่ที่ร้อนพอที่จะละลายน้ำแข็งไปได้นั้น ก็คือบริเวณใกล้เส้นศูนย์สูตร ซึ่งมีสภาพแวดล้อมที่มีแสงแดดส่องถึงผิวน้ำ และมีออกซิเจนเพียงพอที่ทำให้แบคทีเรีย สาหร่าย และสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียวต่าง ๆ สามารถสังเคราะห์แสงจนรอดชีวิตมาได้ ก่อนที่ต่อมาภายในเขตโอเอซิสนี้ก็ได้กลายเป็นสถานที่ที่ทำให้สิ่งมีชีวิตจึงสามารถวิวัฒนาการและมีขนาดใหญ่ขึ้นได้อย่างรวดเร็วในยุคต่อมา
ผลการศึกษานี้ทำให้นักบรรพชีวินทราบว่าโลกในยุคน้ำแข็งเมื่อ 700 ล้านปีก่อนนั่นไม่ได้หยุดนิ่ง แต่เป็นโลกที่ยังมีการเคลื่อนไหวของสภาพอากาศ อุณหภูมิจนนำมาสู่การเสนอภาพใหม่ของโลกที่เป็นโลกที่เป็นน้ำแข็งผสมหิมะละลาย (Slushball Earth) มากกว่าที่จะเป็นโลกที่เป็นน้ำแข็งทั้งดาวเช่นที่เราคิดไว้ในอดีต
อ้างอิง
https://www.science.org/content/article/ancient-snowball-earth-thawed-out-flash
