การบริจาคอวัยวะ คือการนำอวัยวะของเราไปปลูกถ่ายให้กับผู้ป่วยที่มีความต้องการอวัยวะนั้น โดยการบริจาคจะเกิดขึ้นได้ใน 2 กรณีเท่านั้น คือ ต้องมาจากผู้ที่สมองตาย หรือผู้บริจาคที่มีญาติใกล้ชิด ซึ่งในประเทศไทยมีผู้รอรับการบริจาคอวัยวะมากถึง 7,422 คน ดังนั้นการมีเทคโนโลยี หรือเทคนิคใหม่ ๆ ที่จะช่วยให้ผู้รอบริจาคสามารถมีชีวิตอยู่ได้ เพื่อรอจนกว่าจะหาผู้บริจาคที่เข้ากันได้นั้นจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง
เทคนิคหนึ่งที่น่าจะมีความน่าสนใจเป็นอย่างยิ่งว่าจะสามารถแก้ไขปัญหานี้คือการปลูกถ่ายอวัยวะหมูที่ผ่านกระบวนการตัดแต่งยีน 6 ตัวเพื่อให้สามารถเข้ากับเนื้อเยื่อของผู้รับบริจาค แม้ว่าทีมนักวิจัยทราบอยู่แล้วว่าร่างกายผู้รับบริจาคต้องมีการต่อต้านอวัยวะใหม่นี้ แต่ก็คุ้มค่าที่จะลองเพราะมันอาจเป็นทางรอดหนึ่งที่ช่วยพยุงชีพให้กับผู้ป่วยได้นานพอ อย่างน้อย ๆ ก็จนกว่าจะได้รับอวัยวะบริจาคจากมนุษย์จริง ๆ
ที่มา : https://www.sciencealert.com/pig-lung-transplanted-into-a-human-in-major-scientific-first
หากย้อนกลับเมื่อประมาณต้นปี 2025 ทีมศัลยแพทย์ของ หลิน หวัง (Lin Wang) จากโรงพยาบาลซีจิงในเมืองซีอาน ประเทศจีน ได้ประสบความสำเร็จในการปลูกถ่ายตับจากหมูตัดต่อพันธุกรรมในมนุษย์เป็นครั้งแรก
แม้ว่าความสำเร็จเมื่อต้นปีจะเป็นข่าวดีสำหรับผู้รอรับบริจาคตับ ก็ไม่ได้หมายความว่าอวัยอื่น ๆ โดยเฉพาะ ‘ปอด’ จะสามารถปลูกถ่ายได้ทันที เนื่องจากปอดเป็นอวัยวะที่สัมผัสกับอากาศภายนอกโดยตรง ทำให้มีความไวต่อระบบภูมิคุ้มกันมาก ๆ ดังนั้นการปลูกถ่ายปอดหมูในมนุษย์จึงมีความยุ่งยากที่มากกว่าการปลูกถ่ายตับนั่นเอง
ล่าสุดทีมแพทย์ของ เจียนซิง เหอ (Jianxing He) จากมหาวิทยาลัยกวางโจว ได้ทดลองปลูกถ่ายปอดหมูตัดแต่งพันธุกรรมในผู้ป่วยสมองตายที่ได้รับการยินยอมจากญาติใกล้ชิดให้สามารถเข้าร่วมการทดลองได้ ซึ่งพวกเขาจำเป็นต้องใช้ความระมัดระวังในการปลูกถ่ายปอดข้างซ้ายของหมูเข้าไปในทรวงอก ก่อนที่จะเชื่อมต่อระบบทางเดินหายใจ หลอดเลือดแดง และหลอดเลือดดำของผู้ป่วยเข้าด้วยกัน
ในช่วงแรกของการทดลองทุกอย่างยังดูเรียบร้อยดี ปอดมีการทำงานที่เป็นปกติ ไม่มีการต่อต้านของระบบภูมิคุ้มกัน จนกระทั่ง 24 ชั่วโมงหลังการผ่าตัดพบว่ามีอาการบวมอย่างรุนแรง ซึ่งอาจเป็นผลมาจากการไหลเวียนของเลือดกลับสู่บริเวณที่ปลูกถ่าย และในวันที่ 3 และ 6 ของการทดลองพบภาวะความผิดปกติของเนื้อเยื่อปฐมภูมิ และการต่อต้านของระบบภูมิคุ้มกันทำให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรงต่อปอดภายใน 72 ชั่วโมง แต่ก็โชคดีที่ฝนวันที่ 9 ผู้ป่วยก็สามารถฟื้นตัวกลับมาได้
อย่างไรก็ตามควาเสียหายที่เกิดขึ้นนี้ก็รุนแรงจนอาจเป็นสาเหตุหลักของการเสียชีวิตในผู้ป่วยที่ได้รับการปลูกถ่ายปอดได้ในอนาคตอยู่ดี
และถึงแม้ว่าผลการทดลองนี้อาจไม่ได้ประสบความสำเร็จในระดับที่พึงพอใจ แต่ก็ทำให้เราทราบพอได้ถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นเมื่อมีการปลูกถ่ายปอดหมูในมนุษย์ ซึ่งจะทำให้ทีมนักวิจัยสามารถเตรียมการรับมือ และพัฒนาเทคนิค ปรับปรุงวิธีการให้ดีมากยิ่งขึ้นต่อไป
อ้างอิง
https://www.sciencealert.com/pig-lung-transplanted-into-a-human-in-major-scientific-first
