24 กันยายน วันมหิดล

วันที่ 24 กันยายน ของทุกปีเป็นหนึ่งในวันที่มีความสำคัญอย่างยิ่งในวงการแพทย์ไทย เนื่องจากเป็นวันคล้ายวันสวรรคตของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ผู้ซึ่งได้รับการถวายพระราชสมัญญาว่า “พระบิดาแห่งการแพทย์ไทย” และเป็นที่รู้จักกันในชื่อ “วันมหิดล”

สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก (สมเด็จพระราชบิดา เจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์) ทรงพระราชสมภพเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2434 ท่านสำเร็จการศึกษาและได้รับปริญญาแพทยศาสตร์ เกียรตินิยม จากมหาวิทยาลัย Harvard ในฐานะนักศึกษาพิเศษ พระองค์ได้ทรงพระราชกรณียกิจแก่วงการแพทย์และสาธารณสุขศาสตร์ของประเทศไทยไว้มากมายตั้งแต่ยังทรงศึกษาอยู่ ไม่ว่าจะเป็น การได้รับตำแหน่งเป็นอธิกรมหาวิทยาลัย และได้ทรงสอนหนังสือวิชาชีววิทยาให้กับนิสิตเตรียมแพทย์ คณะอักษรศาสตร์และวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เป็นคณะกรรมการโรงพยาบาลศิริราช ได้ทรงเปิดโรงพยาบาล และพระราชทานนามว่า “สงขลาพยาบาล” ที่จังหวัดสงขลา รวมไปถึงการเจรจากับ Dr. George Edgar Vincent ผู้เป็นประธานมูลนิธิร็อกกี้เฟลเลอร์ เพื่อปรับปรุงการศึกษาทางการแพทย์ ท่านได้ทรงวางรากฐานด้านการแพทย์ของไทยทั้งด้านการเรียนการสอนและการผลิตแพทย์เพื่อให้ทัดเทียมกับต่างประเทศ จนได้รับการถวายพระสมัญญาภิไธยจากแพทย์และประชาชนว่า “พระบิดาแห่งการแพทย์แผนปัจจุบันของไทย”

พระองค์เสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ.2472 ด้วยพระอาการน้ำท่วมพระปัปผาสะ (ปอด) สิริรวมพระชนมายุได้ 38 พรรษา

ต่อมาองค์การยูเนสโกก็ได้ประกาศยกย่องให้พระองค์เป็นบุคคลสำคัญของโลกด้านการศึกษา วิทยาศาสตร์ การแพทย์ การพยาบาลและการสาธารณสุข ในปี พ.ศ. 2535 และในปี พ.ศ. 2555 กระทรวงศึกษาธิการได้ถวายพระราชสมัญญาว่า “พระบิดาแห่งการอุดมศึกษาไทย”

ถึงแม้ว่าท่านจะทรงเสด็จสวรรคตไปแล้ว แต่พระราชปณิธานของท่านได้ถูกสืบสานต่อเรื่อยมาจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ตามพระราชปณิธานของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรมพระบรมราชชนก ที่ว่า

“ขอให้ถือผลประโยชน์ส่วนตัวเป็นที่สอง ประโยชน์ของเพื่อนมนุษย์เป็นกิจที่หนึ่ง ลาภทรัพย์และเกียรติยศจะตกมาแก่ท่านเอง ถ้าท่านทรงธรรมะแห่งอาชีพไว้ให้บริสุทธิ์”